Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2026

ΒΙΝΤΕΟ - ΑΓΙΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ, 8 Ιανουαρίου 1867 – Σμύρνη, 27 Αὐγούστου 1922.

 ΑΓΙΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

8 Ιανουαρίου 1867 – Σμύρνη, 27 Αὐγούστου 1922.

Ὁ Χρυσόστομος Καλαφάτης  

(Τρίγλια της  Μικράς Ἀσίας, 8 Ιανουαρίου 1867 – Σμύρνη, 27 Αὐγούστου 1922) ἦταν Ἕλληνας Μικρασιάτης θεολόγος καί ἐπίσκοπος πού διετέλεσε Μητροπολίτης Δράμας καί Σμύρνης. 

Εἶναι ἅγιος τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας καί ἡ μνήμη του τιμᾶται τήν Κυριακή πρό τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ.

Την περίοδο 1902-1910 διετέλεσε Μητροπολίτης Δράμας καί Φιλίππων μέ σημαντική δράση στόν Μακεδονικό Ἀγῶνα καί μέ πρωτοβουλίες γιά τή δημιουργία πολλῶν ἑλληνικῶν ἐκπαιδευτηρίων.

 Ἀπό τό 1910 ἕως καί τόν μαρτυρικό του θάνατο διετέλεσε Μητροπολίτης Σμύρνης μέ πρωτοβουλίες γιά τόν ἀθλητισμό, τήν παιδεία καί τήν κοινωνική πρόνοια τῆς πόλης.

Ἀρνήθηκε νά ἐγκαταλείψει τό ποίμνιό του, παρά τήν προσφορά ἀσφαλοῦς διαφυγῆς σέ αὐτόν ἀπό τίς Μεγάλες Δυνάμεις, καί κατακρεουργήθηκε ἀπό τόν φανατισμένο τουρκικό ὄχλο κατά τήν ἀνακατάληψη τῆς Σμύρνης ἀπό τόν τουρκικό στρατό στή Μικρασιατική Καταστροφή, στίς 27 Αὐγούστου 1922, μετά ἀπό ἐντολή τοῦ Νουρεντίν πασᾶ. 

Το 1993 κατετάγη στό ἁγιολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μαζί μέ ὅλους τούς μάρτυρες τῆς Μικρασιατικῆς Καταστροφῆς, μέ ἀπόφαση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.

Γεννήθηκε στίς 8  Ἰανουαρίου 1867 στήν Τρίγλια τῆς Βιθυνίας (ἐπαρχία Προύσας), στήν Προποντίδα τῆς Μικράς Ἀσίας. 

Ἦταν γιός τοῦ Νικολάου Καλαφάτη καί τῆς Καλλιόπης Λεμονίδου, οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν συνολικά ὀκτώ παιδιά, τέσσερα ἀγόρια καί τέσσερα κορίτσια. 

Ὁ πατέρας του ἦταν νομομαθής καί ἀντιπροσώπευε συμπολῖτες του ἐνώπιον τῶν τουρκικῶν δικαστηρίων. 

Ἐπίσης, ἀναμιγνυόταν στά κοινά καί ἐκλεγόταν δημογέροντας. 

Ἡ μητέρα του ἦταν εὐλαβής χριστιανή καί ἀναφέρεται ὅτι τόν εἶχε τάξει στήν Παναγία.

Ὁ Χρυσόστομος ἐκδήλωσε νωρίς τήν ἐπιθυμία του νά γίνει κληρικός. 

Οἱ γονεῖς του ἔγιναν ἀρωγοί στήν ἐπιθυμία του, πουλώντας ἀκίνητη περιουσία καί στέλνοντάς τόν οἰκότροφο στή Θεολογική Σχολή τῆς Χάλκης, ὅπου εἶχε τήν τύχη νά ἔχει σπουδαίους δασκάλους. 

Εἶχε ἐπίσης τήν τύχη νά ἀναλάβει τά ἔξοδα τῶν σπουδῶν του ὁ Μητροπολίτης Μυτιλήνης καί μετέπειτα Οἰκουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντῖνος Βαλιάδης, ὁ ὁποῖος τόν γνώρισε σέ μία ἐπίσκεψή του στή Σχολή καί ἐκτίμησε τίς ἐπιδόσεις του.

 Ὁ Χρυσόστομος ἀποφοίτησε ἀπό τή Σχολή μέ «ἄριστα».

Ὁ Μητροπολίτης Κωνσταντῖνος τόν χειροτόνησε διάκονο καί τόν προσέλαβε ὡς ἀρχιδιάκονο στή Μητρόπολη Μυτιλήνης καί κατόπιν στή Μητρόπολη Ἐφέσου, ὅπου μετατέθηκε. 

Το 1896 ὁ Χρυσόστομος ἀσχολήθηκε μέ τό θέμα πού δημιούργησαν καθολικοί καλόγεροι τῆς Μονῆς τῶν Λαζαριστών τῆς Σμύρνης, οἱ ὁποῖοι, θέλοντας νά προσηλυτίσουν ὀρθοδόξους τῆς Ἰωνίας, ἀγόρασαν κοντά στήν Ἔφεσο μία τοποθεσία πού λεγόταν Καπουλή-Παναγιά καί διέδωσαν ὅτι βρῆκαν ἐκεῖ τόν τάφο τῆς Παναγίας.

 Ὁ Χρυσόστομος προέβη σέ πλῆθος δημοσιευμάτων, τεκμηριωμένων ἐπιστημονικά, τά ὁποία ἐξέδωσε καί σέ βιβλίο. Κατόπιν αὐτοῦ, οἱ Λαζαριστές ὑποστήριξαν ὅτι ἐπρόκειτο γιά σπίτι τῆς Θεοτόκου.

Στις 2 Ἀπριλίου 1897 ὁ Μητροπολίτης Ἐφέσου Κωνσταντῖνος ἐξελέγη Οἰκουμενικός Πατριάρχης (Πατριάρχης Κωνσταντῖνος Ε΄).

 Στις 18 Μαΐου τοῦ ἴδιου ἔτους χειροτόνησε πρεσβύτερο τόν Χρυσόστομο καί τόν χειροθέτησε Μέγα Πρωτοσύγκελλο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου.

 Ἀπό τή θέση αὐτή προήδρευσε μικτής ἐπιτροπῆς Ὀρθοδόξων καί Ἀγγλικανῶν μέ θέμα τήν ἕνωση τῶν δύο Ἐκκλησιῶν. Ἀκόμη συνετέλεσε στή ματαίωση τῶν σχεδίων τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Πασλαβιστικής Ἑταιρείας Ποποσυστότσεφ, πού ἐπεδίωκε τήν ἀλλοίωση τοῦ ἑλληνικοῦ χαρακτῆρα τοῦ Ἁγίου Ὄρους καί τόν ἐκσλαβισμό τῶν Πατριαρχείων Ἀντιοχείας καί Ἱεροσολύμων. Ταυτόχρονα, ἀξιοποίησε τήν εὐγλωττία του στό κήρυγμα. 

Μνημειώδης θεωρεῖται ὁ ἐπικήδειός του πρός τόν Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας καί πρώην Κωνσταντινουπόλεως Σωφρόνιο, πνευματικό πατέρα τοῦ Κωνσταντίνου Ε΄, καθώς ἐπίσης καί ὁ λόγος πρός τόν Ἐσταυρωμένο, τή Μεγάλη Παρασκευή τοῦ 1901. Την ἴδια ἡμέρα, Μεγάλη Παρασκευή τοῦ 1901, ἀπομακρύνθηκε ἀπό τόν Οἰκουμενικό Θρόνο ὁ Κωνσταντῖνος Ε΄ καί κατόπιν ἐπανεξελέγη ὁ δυναμικός Ιωακείμ Γ΄ Μεγαλοπρεπής.

 Καί αὐτός ὅμως ἐκτίμησε τά προσόντα τοῦ Χρυσοστόμου, καί ἔτσι ἐκλέγεται παμψηφεί, στίς 23 Μαΐου 1902 Μητροπολίτης Δράμας.

Την ἡμέρα τῆς ἐκλογῆς του, ἀπευθυνόμενος στόν Πατριάρχη, εἶπε τά ἑξῆς προφητικά: «Ἐν ὅλη τή καρδία καί ἐν ὅλη τή διανοία θά ὑπηρετήσω τήν Ἐκκλησίαν καί τό Γένος, καί ἡ μίτρα, τήν ὁποίαν ἄι ἅγιαι χεῖρες σου ἐναπέθεσαν ἐπί τῆς κεφαλῆς μου, ἐάν πέπρωται νά ἀπολέση ποτέ τήν λαμπηδόνα τῶν λίθων της, θά μεταβληθῆ εἰς ἀκάνθινον στέφανον μάρτυρος ἱεράρχου», πρᾶγμα πού ἔγινε 20 χρόνια ἀργότερα.

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΔΡΑΜΑΣ

Ἐν ὅλη τή καρδία καί ἐν ὅλη τή διανοία θά ὑπηρετήσω τήν Ἐκκλησίαν καί τό Γένος, καί ἡ μίτρα, τήν ὁποίαν ἄι Ἅγιαι χεῖρες σου ἐναπέθεσαν ἐπί τῆς κεφαλῆς μου, ἐάν πέπρωται νά ἀπολέση ποτέ τήν λαμπηδόνα τῶν λίθων της, θά μεταβληθῆ εἰς ἀκάνθινον στέφανον μάρτυρος Ἱεράρχου.

Ὁ νεοεκλεγείς Μητροπολίτης Δράμας Χρυσόστομος, εἰς τόν χειροτονητήριον λόγο του, ἀπευθυνόμενος πρός τόν Οἰκουμενικόν Πατριάρχην 23-5-1902.

Ὁ Ἅγιος Χρυσόστομος, ὡς μητροπολίτης Δράμας τήν περίοδο 1902-1910.

Ἡ ἄφιξη καί ἡ ἐνθρόνιση τοῦ Χρυσοστόμου στή Δρᾶμα ἔγινε στίς 22 Ἰουλίου 1902. 

Ὡς πρῶτο μέλημά του ἔθεσε τήν ἐνίσχυση τῆς Ἑλληνικῆς Κοινότητας, τῶν φιλεκπαιδευτικῶν σωματείων καί τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων.

 Με πρωτοβουλία του ἀνεγέρθηκε πληθώρα ἑλληνικῶν σχολείων ὅπως τό καλλιμάρμαρο Γυμνάσιο Ἀρρένων Δράμας μέ σχῆμα κάτοψης Ε, συμβολίζοντας τή λέξη Ἑλλάδα καί Ἐλευθερία.

 Ἐπίσης, μέ πρωτοβουλία τοῦ Μητροπολίτη Δράμας Χρυσοστόμου κτίσθηκαν τά Ἐκπαιδευτήρια Δράμας τό 1907. 

Το κτίριο θεμελιώθηκε τό 1907 καί οἱ ἐργασίες περατώθηκαν τό 1909, κατά τή δεύτερη περίοδο ἀρχιερατεῖας τοῦ Χρυσοστόμου στή Δρᾶμα, ἔπειτα ἀπό πολλές διακοπές καί παρεμβάσεις ἀπό τήν ὀθωμανική διοίκηση. 

Ἡ δαπάνη ἀνέγερσης καλύφθηκε ἀπό τήν οἰκογένεια Μελά, ἀπό προαιρετικές εἰσφορές τῶν κατοίκων τῆς Δράμας, ἀλλά καί ἀπό ἐνοίκια τῆς ἀκίνητης περιουσίας τῆς μητρόπολης Δράμας, ἐνῶ στήν ἀνέγερση βοήθησαν τεχνῖτες τῆς περιοχῆς. Στο κτίριο, μέ σχῆμα κάτοψης Π μέ σαφῆ ἀναφορά στή λέξη Πατρίδα, στεγαζόταν παρθεναγωγεῖο καί αρρεναγωγείο.

Ταυτόχρονα ὁ Μητροπολίτης Χρυσόστομος πραγματοποιοῦσε περιοδεῖες στίς ἑλληνικές κοινότητες πού δέχονταν τή βουλγαρική πίεση καί προπαγάνδα, ὅπως ἡ Προσοτσάνη καί ὁ Βώλακας. 

Οἱ Βούλγαροι ἐπιχειροῦσαν συστηματικά μέ ἀπειλές, βιαιότητες καί δολοφονίες νά ἐξαναγκάσουν τούς Ἕλληνες νά προσχωρήσουν στή βουλγαρική Ἐξαρχία. 

Καί αὐτό γιατί ἡ Ἐκκλησιαστική ἐνσωμάτωση τῶν κατοίκων μίας περιοχῆς ἦταν ὁ πρόδρομος τῆς ἐδαφικῆς προσάρτησης της, ὅταν ἀργότερα θά διαλυόταν ἡ Ὀθωμανική Αὐτοκρατορία.

Κατά τήν περίοδο τῆς ἀρχιερατεῖας του ἀντιμετώπισε τήν τρομοκρατικές ἐνέργειες τοῦ βουλγαρικοῦ κομιτάτου καθώς καί τήν τότε ρουμανική προπαγάνδα καί ἀνέπτυξε ἔξοχη ἐθνική δράση, συγκρατώντας τούς πεπλανημένους, ἐνθουσιάζοντας τούς λιγόψυχους καί ἀναλαμβάνοντας ὁ ἴδιος τή διεύθυνση τοῦ Ἀγῶνα κατά τῶν Βουλγάρων κομιτατζίδων.

Το καμπαναριό τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ Ἁγίας Φωτεινῆς Σμύρνης.

Εἶμαι ποιμένας καί ὀφείλω νά μείνω κοντά στό ποίμνιό μου.
Λόγος τοῦ Μητροπολίτη Χρυσοστόμου στόν Ἀμερικανό Πρόξενο Τζωρτζ Χόρτον.

Στις 11 Μαρτίου 1910 ὁ Χρυσόστομος μετετέθη στή Σμύρνη, ὡς Μητροπολίτης Σμύρνης. 

Στη Σμύρνη συνέχισε τούς ἐθνικούς ἀγῶνες, ὀργανώνοντας μάλιστα πάνδημο συλλαλητήριο ὥστε νά καταγγείλει ἀφενός τίς βιαιότητες τῶν Βουλγάρων στήν Μακεδονία ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων, ἀφετέρου δέ τήν ὑποστήριξη τῶν τουρκικῶν ἀρχῶν πρός τήν βουλγαρική προπαγάνδα.

Το πολύπλευρο ἔργο του ἐπεκτάθηκε σέ ὅλα τά ἐπίπεδα τῆς κοινοτικῆς ζωῆς – ποιμαντικό, ἐθνικό, κοινωνικό, ἐκπαιδευτικό, φιλανθρωπικό – μέ πρωτοποριακή πρωτοβουλία τό μεγάλο κοινωνικό ἔργο δημιουργίας εὐαγῶν ἱδρυμάτων καί ἀθλητικῶν ἐγκαταστάσεων γιά τή νεολαία. 

Ἐνδεικτικά μέ ἔμπνευση καί ἐνέργειες τοῦ Χρυσοστόμου δημιουργήθηκε στή Σμύρνη τό γήπεδο τοῦ Πανιωνίου Γυμναστικοῦ Συλλόγου Σμύρνης, ἔχοντας μάλιστα ἀρνηθεῖ δάνειο 100.000 χρυσῶν λιρῶν πού τοῦ προσέφεραν οἱ Ἄγγλοι. 

Συγκεκριμένα, μέ εἰσήγηση τοῦ μητροπολίτη Χρυσόστομου ἡ Δημογεροντία καί ἡ Κεντρική Ἐπιτροπή παραχώρησαν ἔκταση 105 στρεμμάτων, ἄν καί εἶχαν δελεαστική προσφορά 100.000 λιρῶν ἀπό Ἄγγλους, γιά νά τήν πουλήσουν.

 Ἐκεῖ κτίστηκε τό νέο στάδιο τοῦ συλλόγου, τό ὁποῖο ἐγκαινιάστηκε τό 1912 στούς ΙΔ΄ Πανιώνιους Ἀγῶνες. 

Το νέο στάδιο περιλάμβανε στίβο περιμέτρου 334 μέτρων, γήπεδο ποδοσφαίρου διαστάσεων 95×65 μ., γυμναστήριο ἐξοπλισμένο μέ σύγχρονα ὄργανα, ἐξέδρα γιά 7.000 θεατές, ἀποδυτήρια καί γραφεῖα.

Κατά τόν πρῶτο διωγμό (ἐπί Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου) βοήθησε πολλούς Ἕλληνες μέ ναυλωμένα πλοῖα νά διασωθοῦν σέ ἀσφαλεῖς τόπους.

 Παράλληλα, ἐπικοινωνοῦσε συνεχῶς μέ Ὀθωμανούς ἀξιωματούχους καί ἐξηγοῦσε μέ συνεντεύξεις κι ἐπιστολές γιά τόν διωγμό τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀνατολῆς σέ πρόσωπα στήν Ἑλλάδα καί τό ἐξωτερικό.

 Ὁ Γερμανός πρέσβυς στήν Κωνσταντινούπολη γράφει γιά τόν Μητροπολίτη Σμύρνης “… ἐξήρθη εἰς τό ὕψος τοῦ καλύτερου ἐπί τῆς γῆς κλήρου”. 

Ὁ ὑπουργός θρησκευμάτων τοῦ Σουλτάνου ζήτησε τήν ἀνάκληση του ἀπό τήν Σμύρνη καθώς οἱ τουρκικές ἀρχές εἶχαν θορυβηθεῖ ἔντονα ἀπό τήν πολυσχιδῆ δράση του ὑπέρ τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

 Στις 20 Αὐγούστου 1914 Τοῦρκοι ἀστυνομικοί ἀπομακρύνουν τόν Μητροπολίτη καί τόν ὁδηγοῦν στήν Κωνσταντινούπολη. 

Ὁ Χρυσόστομος ἐπιστρέφει στή Σμύρνη μετά τήν Ἀνακωχή τοῦ Μούδρου τό 1918, ἐνῶ ἡ ὑποδοχή του πίσω στήν πρωτεύουσα τῆς Ἰωνίας ἦταν παλλαϊκή.

Κατά τά ἔτη 1919 ἕως 1922, ὁπότε καί ἡ περιοχή τῆς Σμύρνης βρισκόταν ὑπό Ἑλληνική Διοίκηση, ὁ Χρυσόστομος ἀποτελοῦσε τόν ἐθνάρχη τοῦ Μικρασιάτικου Ἑλληνισμοῦ. 

Μάλιστα ἦταν ὁ ἐμπνευστής τῆς «Μικρασιατικῆς Ἄμυνας» γιά τή δημιουργία αὐτόνομου κράτους σέ περίπτωση ἥττας τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ. 

Ἡ κατάρρευση τοῦ Μικρασιάτικου μετώπου τόν Αὔγουστο τοῦ 1922 ἀπογοήτευσε τόν Χρυσόστομο, ὁ ὅποιος ἀποδοκίμασε τά σχέδια τῶν Μεγάλων Δυνάμεων γιά τήν ἀπομάκρυνση τοῦ Ἑλληνικοῦ στοιχείου ἀπό τήν Μικρά Ἀσία, ἐνῶ ταυτόχρονα ζητοῦσε ἔντονα ἀπό τήν Ἑλληνική Κυβέρνηση τρόπους, ἕως τήν ὕστατη ὥρα γιά τή διάσωση τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀπό τήν ἐπερχόμενη σφαγή.

Μαρτύριο.

Ἕλληνες πού σφαγιάσθηκαν κατά τήν Καταστροφή τῆς Σμύρνης.
Πρωτοσέλιδο τῆς ἐφημερίδας Ἐλεύθερο Βῆμα 2/9/1922: 
Ἡ ΣΜΥΡΝΗ ΚΑΙΕΤΑΙ 
– Ὁ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΕΚΡΕΟΥΡΓΗΘΗ
 – ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΣΦΑΖΟΝΤΑΙ.

Παρά τίς προτάσεις πού τοῦ ἔγιναν νά ἀποχωρήσει ἀσφαλής ἀπό τή Σμύρνη καθώς τό μέτωπο κατέρρεε, ὁ Χρυσόστομος ἀρνήθηκε νά ἐγκαταλείψει τό ποίμνιό του. 

Το ἀπόγευμα τῆς 27ης Αὐγούστου, Τοῦρκος αρχιαστυνόμος μαζί μέ ἔνοπλους στρατιῶτες, μετέβη στά γραφεῖα τῆς Μητρόπολης Σμύρνης καί διέταξε τόν Χρυσόστομο νά παρουσιαστεῖ στόν Τοῦρκο στρατιωτικό διοικητή Νουρεντίν πασᾶ, μαζί μέ τούς Ἕλληνες Δημογέροντες τῆς Σμύρνης Γεώργιο Κλιμάνογλου καί Νικόλαο Τσουρούκτσογλου.

 Ὁ Μητροπολίτης Χρυσόστομος προσήχθη ἐνώπιον τοῦ Νουρεντίν στό Διοικητήριο. 

Ἐκεῖ ὁ τοῦρκος διοικητής τόν κατηγόρησε γιά τή φιλελληνική του στάση καί τίς ἐνέργειές του ἐναντίον τοῦ τουρκικοῦ ἔθνους καί ἀφοῦ τόν ἐξύβρισε τόν παρέδωσε στούς ἐξαγριωμένους Τούρκους πού εἶχαν κατακλύσει τήν πλατεῖα τοῦ Διοικητηρίου. 

Πρῶτοι δολοφονήθηκαν ἀπό τούς Τούρκους οἱ δύο Δημογέροντες Γεώργιος Κλιμάνογλου καί Νικόλαος Τσουρουκτσόγλου.

  Μητροπολίτης Χρυσόστομος βασανίσθηκε, τυφλώθηκε καί διαμελίστηκε ἀπό τόν τουρκικό ὄχλο βρίσκοντας ἔτσι μαρτυρικό θάνατο, στίς 27 Αὐγούστου 1922.

Ἀνακήρυξη Ἁγίου.

Ὁ Ἅγιος Χρυσόστομος Σμύρνης.

Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τόν ἀνακήρυξε

 Ἅγιο ὡς Ἱερομάρτυρα.

 μνήμη τοῦ «Ἁγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης καί τῶν σύν αυτώ Ἁγίων ἀρχιερέων Γρηγορίου Κυδωνιῶν, Αμβροσίου Μοσχονησίων, Προκοπίου Ικονίου, Ευθυμίου Ζήλων καθώς καί τῶν κληρικῶν καί λαϊκῶν πού σφαγιάσθηκαν κατά τή Μικρασιατική Καταστροφή» ἑορτάζεται τήν Κυριακή πρό τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ (Σεπτέμβριος).

Προστάτης Ἅγιος.

Ὁ Ἅγιος Χρυσόστομος ἔχει καθιερωθεῖ ὡς ὁ προστάτης ἅγιος τῶν Μικρασιατῶν. 

Ἐπίσης μαζί μέ τόν Ἅγιο Νεκτάριο καθιερώθηκε ὡς ὁ προστάτης ἅγιος τοῦ ἀθλητισμοῦ καί τῆς γυμναστικῆς, καθώς ὡς πρωτοπόρος γιά τήν ἐποχή του, πρωτοστάτησε στήν ἀνάπτυξη τῆς ἄθλησης τῶν νέων καί τή δημιουργία ἀθλητικῶν – γυμναστικῶν ἐγκαταστάσεων, σχολείων καί γηπέδων.

Ναοί στή μνήμη του.

Ἱεροί Ναοί στή μνήμη του ἔχουν ἀνεγερθεῖ στή Δρᾶμα, τήν Πτολεμαΐδα, τήν Τριανδρία Θεσσαλονίκης, τή Ζίντα Ἡρακλείου Κρήτης, τή Σάμο, τή Ραφήνα, στήν Ἱερά Μονή Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Καμμένων Βούρλων Φθιώτιδας, στήν πόλη Μπέργκεν τῆς Νορβηγίας κ.α.

Δημόσια Μνήμη.

Σχεδόν σέ κάθε πόλη τῆς χώρας ὑφίσταται ὁδός πού φέρει τό ὄνομά του καί ἀνδριάντες καί προτομές του κοσμοῦν τήν Ἀθήνα, τή Θεσσαλονίκη, τή Νέα Σμύρνη, τή Νέα Ἰωνία Μαγνησίας, τή Γλυφάδα, τόν Πειραιᾶ, τή Νίκαια Ἀττικῆς, τό Περιστέρι Ἀττικῆς, τόν Ὑμηττό Αττικής, τή Δρᾶμα, τίς Σέρρες, τήν Καλαμάτα καί ἄλλες πόλεις.

Ἀπολυτίκιον 

Ἦχος γ´. Θείας πίστεως

Μέγαν μάρτυρα ἡ Ἐκκλησία,
μέγαν ἥρωα τὸ ἔθνος σύμπαν,
τὸν τῆς Σμύρνης ὑμνοῦμεν Χρυσόστομον.
Καὶ γὰρ γενναίως ἀθλήσας ὑπέμεινεν
ὑπὲρ πατρίδος καὶ πίστεως θάνατον.
Ἱεράρχου τε ὑπόδειγμα ἑαυτὸν ἀνέδειξε,
τὸν στέφανον λαβὼν τὸν ἀμαράντινον.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον 

Ήχος πλ.α’. Τον συνάναρχον λόγον

Εκκλησίας της Σμύρνης φωσφόρε Άγγελε
Ιερομάρτυς γενναίε,
ο εξορίας δεινάς
υπομείνας και μαρτύριον κατώδεινον
υπέρ ποιμνίου σου καλώς,
Αρχιθύτα Δραμινών και Πρόεδρε Ιωνίας
Χριστόν ημίν εκδυσώπει
τοις ευφημούσι σε, Χρυσόστομε.

ΒΙΝΤΕΟ.


ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ 1867-1922.

Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2026

07/01/2026: †Σύναξη του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστού.

 †Σύναξη του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστού.

Ημερομηνία Εορτής: 07/01/2026:
Τύπος εορτής: Σταθερή. Εορτάζει στις 7 Ιανουαρίου
εκάστου έτους.

Άγιοι που εορτάζουν:
Αγιος Ιωαννης Προδρομος Και Βαπτιστης (συναξη).

Βιογραφία.
Ἐμὴ σε γλῶσσα Κήρυξ πῶς ἂν αἰνέσῃ,
Ὃν γλῶσσα Χριστοῦ γηγενῶν μείζω λέγει;
Μνήμη ἐβδομάτη Προδρόμου λάχεν αἰδοίοιο.
Την επομένη ημέρα των Θεοφανίων καθιερώθηκε να εορτάζουμε, τη μνήμη του πανίερου προφήτη Ιωάννη Προδρόμου.
Ο Ιωάννης ήταν γιος του ιερέα Ζαχαρία και της Ελισάβετ.
Μέχρι τα τριάντα του χρόνια, ζει ασκητική ζωή στην έρημο της Ιουδαίας, αφιερωμένη ολοκληρωτικά στην προσευχή, τη μελέτη και την πνευματική και ηθική τελειοποίηση.
Το ρούχο του ήταν από τρίχες καμήλας, στη μέση του είχε δερμάτινη ζώνη και την τροφή του αποτελούσαν ακρίδες και άγριο μέλι.
Με μορφή ηλιοκαμένη, σοβαρός, αξιοπρεπής και δυναμικός, ο Ιωάννης φανέρωνε αμέσως φυσιογνωμία έκτακτη και υπέροχη.
Είχε όλα τα προσόντα μεγάλου και επιβλητικού κήρυκα του θείου λόγου.
Έτσι, με μεγάλη χάρη κήρυττε «τα πλήθη». Κατακεραύνωνε και χτυπούσε σκληρά τη φαρισαϊκή αλαζονική έπαρση, που κάτω από το εξωτερικό ένδυμα της ψευτοαγιότητας έκρυβε τις πιο αηδιαστικές πληγές ψυχικής σκληρότητας και ακαθαρσίας.
Γενικά, η διδασκαλία του συνοψίζεται στη χαρακτηριστική φράση του: «Μετανοείτε· ήγγικε γαρ ή βασιλεία των ουρανών», προετοιμάζοντας, έτσι, το δρόμο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για το σωτήριο έργο Του.
Όταν ο Χριστός άρχισε τη δημόσια δράση του,
ο κόσμος άφηνε σιγά-σιγά τον Ιωάννη και ακολουθούσε Αυτόν.
Η αντιστροφή αύτη, βέβαια, θα προκαλούσε μεγάλη πίκρα και θα γεννούσε αγκάθια ζήλειας και φθόνου σ' έναν, εκτός Χριστιανικού πνεύματος, διδάσκαλο ή φιλόσοφο.
Αντίθετα, στον Ιωάννη προκάλεσε μεγάλη χαρά και ευφροσύνη.
Η γιορτή αυτή του Ιωάννου του Προδρόμου, για τον όποιο ο Κύριος είπε ότι κανείς άνθρωπος δε στάθηκε μεγαλύτερος του, καθιερώθηκε τον
5ο μ.Χ. αιώνα.
Επίσης, σήμερα εορτάζουμε και το γεγονός της μεταφοράς στην Κωνσταντινούπολη της τιμίας Χειρός του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, που έγινε κατά τον ακόλουθο τρόπο: Όταν ο Ευαγγελιστής Λουκάς πήγε στην πόλη Σεβαστή, όπου τάφηκε ο Πρόδρομος, παρέλαβε από τον τάφο του το δεξί του χέρι, το μετέφερε στην Αντιόχεια, όπου χάριτι Θεού επιτελούσε πολλά θαύματα.
Από την Αντιόχεια, το Ιερό χέρι, μετακομίστηκε στην Κωνσταντινούπολη το 957, από τον διάκονο Ιώβ.
Εκεί ο φιλόχριστος αυτοκράτορας, αφού την ασπάστηκε με πολύ σεβασμό, την τοποθέτησε στα βασιλικά ανάκτορα.
Η σύναξη των πιστών, σε ανάμνηση του γεγονότος της μετακομιδής της τιμίας Χείρας του Προδρόμου στην Κωνσταντινούπολη, ετελείτο στην περιοχή του Φορακίου
(ή Σφωρακίου).
Επίσης, σήμερα εορτάζουμε και το Θαύμα του Προδρόμου στη Χίο κατά των Αγαρηνών.
Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος β’.

Μνήμη δικαίου μετ᾽ ἐγκωμίων· σοί δέ ἀρκέσει ἡ μαρτυρία τοῦ Κυρίου Πρόδρομε· ἀνεδείχθης γάρ ὄντως καί Προφητῶν σεβασμιώτερος, ὅτι καί ἐν ῥείθροις βαπτίσαι κατηξιώθης τόν κηρυττόμενον· ὅθεν τῆς ἀληθείας ὑπεραθλήσας, χαίρων εὐηγγελίσω καί τοῖς ἐν ᾅδῃ, Θεόν φανερωθέντα ἐν σαρκί, τόν αἴροντα τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, καί παρέχοντα ἡμῖν τό μέγα ἔλεος.
Κοντάκιον
Ἦχος πλάγιος β’.

Τήν σωματικήν σου παρουσίαν δεδοικώς ὁ Ἰορδάνης, φόβῳ ἀπεστρέφετο· τήν προφητικήν δέ λειτουργίαν ἐκπληρῶν ὁ Ἰωάννης, τρόμῳ ὑπεστέλλετο· τῶν Ἀγγέλων αἱ τάξεις ἐξεπλήττοντο, ὁρῶσαί σε ἐν ῥείθροις σαρκί βαπτιζόμενον· καί πάντες οἱ ἐν τῷ σκότει κατηυγάζοντο, ἀνυμνοῦντες σέ τόν φανέντα, καί φωτίσαντα τά πάντα.
Μεγαλυνάριον
Χειρί σου βαπτίσας, ὦ Βαπτιστά, τὸν διὰ θαλάσσης, ἀγαγόντα τὸν Ἰσραήλ, Προφητῶν ἁπάντων, ὑπέρτερος ἐδείχθης· διὸ ἀνευφημοῦμεν τὴν θείαν χάριν σου.

ΒΙΝΤΕΟ - 6-1-2026 - ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ - ΑΓΙΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΥΜΗΤΤΟΥ. ΤΡΙΤΗ 6-1-2026 - ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΚΑΙ ΑΓΙΑΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΥΜΗΤΤΟΥ.

Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026

04/01/2026 - Αγιος Νικηφόρος ο Λεπρός. Σχῆμα Μοναχῶν φορέσας Νικηφόρος, τύπος προσευχῆς ἐγένετο ἀπαύστου. Ἰανουαρίου τετράδι σάρξ λεπρῶσα Νικηφόρου χθονί ἐτάφη, πνεῦμα δέ ὁλόλαμπρον ἐν οὐρανοῖς ἀνέπτη.

04/01/2026 - Αγιος Νικηφόρος ο Λεπρός.
Σχῆμα Μοναχῶν φορέσας Νικηφόρος,
τύπος προσευχῆς ἐγένετο ἀπαύστου.
Ἰανουαρίου τετράδι σάρξ λεπρῶσα Νικηφόρου χθονί
ἐτάφη, πνεῦμα δέ ὁλόλαμπρον ἐν οὐρανοῖς ἀνέπτη.
Ο πατήρ Νικηφόρος (κατά κόσμο Νικόλαος Τζανακάκης) γεννήθηκε σ’ ένα ορεινό χωριό των Χανίων, στο Σηρικάρι, καστανοχώρι στα δυτικά του Νομού με υγιεινό κλίμα, με όμορφα δάση, πλούσια νερά, φαράγγια και σπήλαια.
Το χωριό αυτό έχει μια ιδιομορφία που δεν την συναντούμε συχνά: είναι χωρισμένο σε ένδεκα γειτονιές, οι οποίες πήραν και το όνομα τους από τις οικογένειες που πρωτοκατοίκησαν εκεί.
Έτσι ο Άγιος μας γεννήθηκε στην γειτονιά των Κωστογιάννηδων.
Οι γονείς του ήταν απλοί και ευλαβείς χωρικοί, οι οποίοι ενώ ακόμη ήταν μικρό παιδί πέθαναν και τον άφησαν ορφανό. Έτσι, σε ηλικία 13 ετών, έφυγε από το σπίτι του.
Ο παππούς του που είχε αναλάβει να τον μεγαλώσει τον πήγε στα Χανιά να εργαστεί εκεί σ’ ένα κουρείο για να μάθει την δουλειά. Τότε εμφάνισε και τα πρώτα σημεία της νόσου του Χάνσεν δηλαδή την λέπρα. Εκείνη την εποχή, τους λεπρούς τους απομόνωναν στο νησί Σπιναλόγκα,
διότι η λέπρα ως μεταδοτική αρρώστια αντιμετωπίζονταν με φόβο και αποτροπιασμό.
Ο Νικόλαος όταν έγινε 16 ετών και όταν τα σημάδια της νόσου άρχισαν να γίνονται πιο εμφανή, για να αποφύγει τον εγκλεισμό του στην Σπιναλόγκα έφυγε με κάποιο καράβι για την Αίγυπτο.
Εκεί έμενε εργαζόμενος στην Αλεξάνδρεια, πάλι σ’ ένα κουρείο, όμως τα σημάδια της νόσου γίνονταν όλο και πιο εμφανή, ιδίως στα χέρια και στο πρόσωπο.
Γι’ αυτό με την μεσολάβηση ενός κληρικού κατέφυγε στην Χίο, όπου υπήρχε τότε ένα λεπροκομείο, στο όποιο ήταν ιερεύς ο πατήρ Άνθιμος Βαγιανός, ο μετέπειτα
Άγιος Άνθιμος (βλέπε 15 Φεβρουαρίου).
Ο Νικόλαος έφτασε στη Χίο το 1914 μ.Χ.
σε ηλικία 24 ετών.
Στο λεπροκομείο της Χίου, που ήταν ένα συγκρότημα με πολλά ομοιόμορφα σπιτάκια, υπήρχε το εκκλησάκι του Άγιου Λαζάρου, όπου φυλάσσονταν η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας της Υπακοής.
Σ’ αυτόν τον χώρο άνοιξε το στάδιο των αρετών για τον Νικόλαο.
Μέσα σε 2 χρόνια ο Άγιος Άνθιμος τον έκρινε έτοιμο για το αγγελικό σχήμα και τον έκειρε μοναχό με το όνομα Νικηφόρο.
Η νόσος προχωρούσε και εξελίσσονταν και ελλείψει καταλλήλων φαρμάκων, επέφερε πολλές και μεγάλες αλλοιώσεις
(το φάρμακο βρέθηκε αργότερα
το 1947 μ.Χ.).
Ο π. Νικηφόρος ζούσε με αδιάκριτη, γνήσια υπακοή, με νηστεία αυστηρή, εργαζόμενος στους κήπους.
Μάλιστα κατέγραψε σε ένα κατάλογο και τα θαύματα του Άγιου Ανθίμου, τα όποια είχε δει «ιδίοις όμασιν» (πολλά αφορούσαν θεραπείες δαιμονιζόμενων).
Υπήρχε μια ιδιαίτερη πνευματική σχέση του Άγιου Άνθιμου με τον μοναχό Νικηφόρο, ο οποίος «ουδέ εν βήμα εμάκρυνεν απ’ αυτού», όπως αναφέρει ο πατήρ Θεόκλητος Διονυσιάτης στο βιβλίο του
«Ο Άγιος Άνθιμος της Χίου».
Ο π. Νικηφόρος προσευχόταν τη νύχτα ώρες ατελείωτες, κάνοντας μετάνοιες αμέτρητες, δεν είχε λογοφέρει με κανένα ούτε χάλασε την καρδιά κάποιου κι ήταν ο κύριος ψάλτης του ναού.
Εξ αιτίας της ασθενείας του όμως, σιγά-σιγά έχασε το φως του κι έτσι έψαλλε τα περισσότερα τροπάρια και απήγγειλε τους Αποστόλους από στήθους.
Το 1957 μ.Χ. έκλεισε το Λωβοκομείο της Χίου και τους εναπομείναντες ασθενείς μαζί με τον πατέρα Νικηφόρο τους έστειλαν στον Αντιλεπρικό Σταθμό Αγίας Βαρβάρας Αθηνών, στο Αιγάλεω.
Την εποχή εκείνη ο πατήρ Νικηφόρος ήταν περίπου 67 ετών.
Τα μέλη του και τα μάτια του είχαν τελείως αλλοιωθεί και παραμορφωθεί από την νόσο.
Εκεί, στον αντιλεπρικό σταθμό ζούσε και ο πατήρ Ευμένιος, ο οποίος είχε κι αυτός προσβληθεί από την νόσο του Χάνσεν, αλλά με την επιτυχή φαρμακευτική αγωγή θεραπεύτηκε τελείως.
Απεφάσισε όμως να μείνει όλο το υπόλοιπο της ζωής του μέσα στον αντιλεπρικό σταθμό κοντά στους συνασθενείς του,
τους οποίους φρόντιζε με πολλή αγάπη.
Έτσι έγινε και υποτακτικός στον πατέρα Νικηφόρο, στον οποίο ως ανταμοιβή της υπομονής του ο Κύριος του είχε δώσει πολλά χαρίσματα.
Πλήθος κόσμου συνέρρεε στο ταπεινό κελλάκι του λεπρού μοναχού Νικηφόρου, στην Αγία Βαρβάρα του Αιγάλεω, για να πάρει την ευχή του.
Παραθέτομε μερικές μαρτυρίες όσων
τον γνώρισαν:
«Ενώ ο ίδιος του ήταν κατάκοιτος, με πληγές και πόνους, δεν γόγγυζε αλλά έδειχνε μεγάλη καρτερία».
«Είχε το χάρισμα της παρηγοριάς των θλιβομένων.
Τα μάτια του ήταν μονίμως ερεθισμένα,
η όραση του ελαχίστη, είχε αγκυλώσεις
στα χέρια και παράλυση στα κάτω άκρα. Παρ’ όλα αυτά ήταν γλυκύτατος, μειλίχιος, χαμογελαστός, διηγείτο χαριτωμένα περιστατικά, ήταν ευχάριστος, αξιαγάπητος».
«Το πρόσωπο του, που ήταν φαγωμένο από τα στίγματα της ασθένειας, και τις πληγές, έλαμπε κι έπαιρναν χαρά όσοι τον έβλεπαν αυτόν τον πάμπτωχο και φαινομενικά ασθενή άνθρωπο που έλεγε: Ας είναι δοξασμένο το άγιο Όνομα Του».
Σε ηλικία 74 ετών, στις 4 Ιανουαρίου του 1964 μ.Χ., κοιμήθηκε ο πατήρ Νικηφόρος. Μετά την εκταφή, τα άγια του λείψανα ευωδίαζαν.
Ο πατήρ Ευμένιος, και άλλοι πιστοί ανέφεραν πολλές περιπτώσεις, όπου έγιναν θαύματα με την επίκληση των πρεσβειών προς τον Θεό, του πατρός Νικηφόρου. Λαμπρό παράδειγμα και πρότυπο για όλους μας ο βίος του Οσίου Νικηφόρου, ήταν ευάρεστος στο Θεό διότι υπέμεινε πολλά. Για το λόγο αυτό και έχουμε πολλές μαρτυρίες: ότι ο Άγιος μας είχε δεχθεί από το Πανάγιο Πνεύμα το χάρισμα της διορατικότητας καθώς και πλήθος άλλων χαρισμάτων.
Χρειάζεται επίσης να σημειώσουμε ότι πλείστα είναι τα θαύματα που είναι καταγραμμένα καθώς μέχρι και σήμερα ο άγιος δίδει απλόχερα βοήθεια σε όποιον έχει ανάγκη.
Σίγουρα θα υπάρχουν και άλλα πολλά θαυμαστά που δεν θα έχουν έρθει στην επιφάνεια.
«Παιδιά μου, προσεύχεσθε;
και πώς προσεύχεσθε;
...με την ευχή του Ιησού
να προσεύχεσθε,
με το ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ,
ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ.
Έτσι να προσεύχεσθε.
Έτσι είναι καλά»
(πατήρ Νικηφόρος).
Ἀπολυτίκιον
Ήχος α΄. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Νικηφόρου Ὁσίου, τοῦ λεπροῦ τὰ παλαίσματα, καὶ τὴν ἐν ἀσκήσει ἀνδρείαν, κατεπλάγησαν Ἄγγελοι ὡς ἄλλος γὰρ Ἰὼβ τὰ ἀλγεινά, ὑπέμεινε δοξάζων τὸν Θεόν, νῦν δὲ δόξῃ ἐστεφάνωται παρ᾽ Αὐτοῦ, θαυμάτων διακρίσεσιν. Χαίροις τῶν Μοναστῶν χειραγωγέ, χαίροις φωτὸς ὁ πρόβολος· χαίροις ὁ εὐωδίας χαρμονήν, προχέων ἐκ λειψάνων σου.
Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ΄. Τῇ Ὑπερμάχῳ.
Τῆς καρτερίας ἀθλητήν τόν γενναιότατον, ὑπομονῆς τε τόν ἀλύγιστον ἀδάμαντα, τόν ἐν θλίψει ἀσθενείας δοκιμασθέντα· καί ὡσαύτως τόν Θεόν δοξολογήσαντα, Νικηφόρον τόν λεπρόν ἐγκωμιάσωμεν· τούτῳ λέγοντες· Χαίροις νίκης φερώνυμε.
Ὁ Οἶκος
Ἄκαμπτος ἐν ἀσκήσει, Νικηφόρος ἐδείχθης, τῆς λέπρας ὑπομείνας τά ἄλγη. Καί τῷ Θεῷ ἐντεῦθεν ὁλοτρόπως ἀνακείμενος, εὐχαριστίας Τούτῳ αἴνεσιν προσέφερες, ἐκ καθαρᾶς καρδίας σου θεοφόρε. Διό καί νῦν ἡμεῖς, τῆς εὐσεβείας πόθῳ ἐμφορούμενοι, βοῶμέν σοι διαφερόντως ταῦτα·
Χαίροις τό σθένος τῆς ἐγκρατείας·
Χαίροις ὁ ἄτλας τῆς καρτερίας.
Χαίροις τῆς σαρκός τά ἄλγη ὁ βαστάσας ἐν ἀνδρείᾳ
Χαίροις πνεύματος τά κάλλη ὁ γνωρίσας ἐν σοφίᾳ.
Χαίροις τῶν ὁσίων τύπος, μοναστῶν ὑπογραμμός·
Χαίροις τῶν πιστῶν ἐν θείαις ἀρεταῖς χειραγωγός.
Χαίροις τοῦ φωτός ὁ στῦλος ὁ τήν κτίσιν ἐκλαμπρύνων·
Χαίροις Ἐκκλησίας λύχνος τάς ψυχάς ὁ ἱλαρύνων.
Χαίροις τό τῆς Κρήτης κλέος καί υἱός πανευπρεπής·
Χαίροις ἡ τῆς Χίου δόξα, τοῦ Ἀνθίμου μαθητής.
Χαίροις ὁ διά τῆς λέπρας καθαρθείς ὑπέρ χρυσίον·
Χαίροις πίστιν ὁ τηρήσας πρός Χριστόν τόν σόν νυμφίον.
Χαίροις νίκης φερώνυμε.
Κάθισμα
Ἦχος α΄. Τόν τάφον σου Σωτήρ.
Μετά τήν α΄ στιχολογίαν.
Σκιρτάτω εὐσεβῶν, ἡ ὁμήγυρις πᾶσα, ἐν χείλεσιν ἁγνοῖς, περιέπουσα ὕμνοις, λεπρῶν τό ἐγκαλλώπισμα, Νικηφόρον τόν πάνσεπτον· ὅς ἐβάδισεν, ὁδόν τῶν θλίψεων χαίρων· καί ὑπέδειξε, τῆς ταπεινώσεως πᾶσι, τό μέτρον τό ἄριστον.
Έτερον Κάθισμα
Ἦχος πλ. α΄. Τόν συνάναρχον Λόγον.
Μετά τήν β΄. Στιχολογίαν.
Τοῖς ἐνθέοις σου ἄθλοις σεπτῶς ἐκόσμησας, τήν νῆσον Χίον παμμάκαρ ἐγκαρτερήσας λεπρῶν, τῇ ἐγκλείστρᾳ τοῦ Χριστοῦ τό θεῖον ὄνομα· στέργων ἐξ ὅλης σου ψυχῆς, διδαχθείς τά ὑπέρ νοῦν, Ἀνθίμου ὑψηγορίαις, καί γενόμενος Νικηφόρε, ἐν τῇ ἀσκήσει μέγας λύχνος Χριστοῦ.
Έτερον Κάθισμα
Ἦχος δ΄. Κατεπλάγη Ἰωσήφ.
Μετά τόν πολυέλεον.
Καρτερίας ἀθλητά, στεῤῥῶν ἀγώνων ἀριστεῦ, ὁ ἐν λέπρας τῇ φλογί, ὥσπερ οἱ Παῖδες πειρασθείς, καί τῇ ψυχῇ σου ἀνάλωτος διαμείνας, ταύτην δέ φωτός ἐργασάμενος, πλέον καθαράν ἀπαστράπτουσαν· Τριαδικῆς Θεότητος τήν αἴγλην, ὦ Νικηφόρε σεβάσμιε· Θεόν δυσώπει, πάντας κηλίδων, ψυχικῶν ἀποπλῦναι.
Έτερον Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ΄. Τήν Σοφίαν καί Λόγον.
Τῆς πτωχείας τόν πλοῦτον ἐνστερνισθείς, εὐθυπόρως διέβης τρίβον στενήν, τῆς θείας τελειώσεως, Νικηφόρε μακάριε· ἐν γάρ ὁσίοις τρόποις, καλῶς ἐνδιέπρεψας· καί Μοναστῶν ἐκόσμησας, τά θεῖα συστήματα· πόνους ὑπομείνας, ἀλγεινῆς ἀσθενείας, τήν λέπραν τοῦ σώματος, ὀφθαλμῶν τε τήν ἄμβλυνσιν, καί μελῶν σου παράλυσιν. Κύριον δοξάζων ἀεί, τόν σέ πλουτήσαντα θείοις χαρίσμασιν· καί σέ δείξαντα σκεῦος, εὐωδίας τοῦ Πνεύματος.
Ἰδιόμελον ἐκ τῆς Λιτῆς
Ἦχος α΄.
Τοῦ Χριστοῦ τόν ἀγαθόν καί πιστότατον δοῦλον, Νικηφόρον τόν μακάριον, δεῦτε πάντες ἐν ᾠδαῖς μακαρίσωμεν. Τό γάρ τάλαντον αὐτοῦ, φιλοπόνως ἐργασάμενος, ἐν καρτερίᾳ ἀρίστῃ, καί θαυμαστῇ ὑπομονῇ, εἰς ἑκατόν ἐπηύξησεν. Ὅθεν καί εἰσελθών, εἰς νυμφῶνα τῆς δόξης, πρεσβεύει σύν δικαίοις πᾶσι, τοῦ σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.
Έτερον Ἰδιόμελον ἐκ τῆς Λιτῆς
Ἦχος β΄.
Ἀστέρα τόν πάμφωτον, τόν ἐκ Κρήτης ἄρτι ἀνατείλαντα, καί πᾶσαν τήν κτίσιν, φωτί αὐτοῦ καινοπρεπεστάτῳ αὐγάσαντα, δεῦτε φωτωνύμοις ᾠδαῖς μεγαλύνωμεν. Νικηφόρον τόν θεόφρονα, χαίροις αὐτῷ λέγοντες, υἱέ ἡμέρας ἀγλαόφωτε, ὁ τήν κλῆσιν σου δικαιώσας ταῖς πράξεσιν, ὡς νικήσας τῆς σαρκός τό φρόνημα, καί στεφθείς τῷ τῆς δόξης διαδήματι. Δόξαν δός καί ἡμᾶς εὑρεῖν, τήν εἰς τούς αἰῶνας διαμένουσαν.
Έτερον Ἰδιόμελον ἐκ τῆς Λιτῆς
Ἦχος γ΄.
Σχῆμα τό ἰσάγγελον, τῶν Μοναζόντων ἐτίμησας καλῶς, Νικηφόρε θεοτίμητε τῶν Ἀγγέλων ἰσοστάσιε. Ἀγρυπνίαις γάρ πολλαῖς, νηστείαις καί προσευχαῖς, τήν λεπρῶσαν σάρκα σου νεκρώσας, εἰς οὐρανούς ἦρας εὐπειθῶς, τῆς σῆς ψυχῆς τά ὄμματα· ἔνθα σώματι ἀρθείς, Θεόν ἐνοπτρίσω καί τά ἐκεῖ κάλλη ἐθεάσω τά ἀθέατα. Πρέσβευε σύν Ἀγγέλοις ἐκτενῶς, τῶν χαμαιζήλων παθῶν ἡμᾶς χωρισθῆναι, ἵνα Θεῷ ἀρέσαι ἀξιωθῶμεν, τῷ βραβεύοντι τοῖς φίλοις Αὐτοῦ, εἰρήνην καί τό μέγα ἔλεος.
Έτερον Ἰδιόμελον ἐκ τῆς Λιτῆς
Ἦχος δ΄.
Τόν θησαυρόν τόν μή φθειρόμενον, εὗρες ἐν οὐρανοῖς Νικηφόρε πανόλβιε· καί γάρ ἠγάπας τήν πτω χείαν, ὑπέρ χρυσίον καί ἀργύριον, ἀκτημοσύνην ᾑρετίσω καί ὑπακοήν ὡσαύτως, ὑπέρ πᾶσαν πολυτέλειαν. Τύπος δέ ἐγένου πραότητος, τῆς εἰρήνης ἐραστής, ἀοργησίας φίλος καί διδάσκαλος καί πάσης ταπεινώσεως ἐργάτης δόκιμος. Ταύτας καί ἡμᾶς ἐργάζεσθαι ἀξίωσον, ἐν καθαρῷ συνειδότι, ἵνα πλουσίας χάριτος τάς δωρεάς, παρά Θεοῦ κομισώμεθα.